STUDIO ROBERT C. SMIT
Openingsspeech
FILOSOFIE
"CREËREN DÓE JE NIET!"
OPENINGSWOORD
EXPEDITIE-EXPOSITIE
THEO BEUNEN
Dames en heren,
GEHEIM:
Toen ik 8 jaar oud was riep op een avond, toen mijn broertje al sliep, mijn moeder mij bij zich. Ze had een ernstige uitdrukking op haar gezicht en mijn vader zat naast haar een beetje anders-dan-anders zijn krant te lezen.
Rob, sprak mijn moeder plechtig, Papa en ik moeten je iets vertellen. Iets belangrijks. Mijn ouders hadden wel eens ruzie en dan zeiden ze een poosje niets tegen elkaar. Ik had van een vriendje gehoord dat dit bij zijn ouders ook weleens zo was, en zijn ouders waren nu gescheiden. Ik verwachtte nu dat mijn ouders misschien zouden vertellen dat zij ook zouden gaan scheiden. Maar wat mijn moeder nu ging zeggen, was heftiger.
Mijn moeder zei: Papa en mama zijn Sinterklaas.
Mijn wereld die rond eind november begin december vol was van de Sint, op een heel vanzelfsprekende manier, was opeens stukgemaakt, gebroken.
Ik dacht er over na, bekeek de vele Sinterklaasdingen van alle kanten, en realiseerde mij tenslotte dat de nieuw ontdekte wereld veel echter was.
De Sint was mooi,
maar de Sint was ook onwaar.
Ik was klaar met de Goedheiligman
en ging op zoek naar het echte.
Ik stapte naar mijn moeder
en stelde haar een belangrijke vraag:
‘Mama, vertel me, zijn er nog meer van dit soort geheimen?’
Na het geheim van de Sint kwam een aantal jaren later het tweede geheim ‘waar de kinderen vandaan komen’.
Hier, vandaag op deze prachtige expositie raakt Theo Beunen het derde geheim aan, dat alle andere geheimen overtreft. Het is het geheim van de Waarachtigheid van de wereld, van het leven, van ons leven.
Theo geeft in deze expositie heldere beschrijvingen over de mogelijke reis die begint in het leven van de denk-wereld van alledag en die opening biedt naar de wereld van waarachtigheid.
Theo en ik kennen elkaar van deze twee wonderlijke werelden, werelden die in feite elkaars tegenpolen zijn.
De ene wereld is de waarachtige wereld van Advaita; de andere is de virtuele denkbeeldige wereld van Cinema-4D, een 3D-computeromgeving.
Advaita beschrijft de non-dualiteit van het bestaan, geeft aan dat er geen scheiding is in het leven, dat er geen hier en daar bestaat
geen ‘ik’ hier op deze plek
en de wereld daar op die plek
maar dat het bestaan één Geheel is. Het ik, het ego of onze schijnbare kern is een fenomeen dat zich apart waant van de omgeving.
Dit is een misvatting, zegt Advaita. En Theo vertelt in deze expositie hoe zijn eigen ontdekkingen tot het zelfde inzicht leidden.
Cinema-4D, die andere wereld, is de wereld van 3D, van digitale maquettes die op allerlei manieren bekeken en geconstrueerd kunnen worden, belicht, ingekleurd. Het is een volkomen virtuele wereld, die het absolute tegendeel is van de Advaita wereld. Deze virtuele 3D-wereld bestaat slechts als nullen en enen in de geheugens van de computer.
In feite speelt de complete grootsheid van het leven zich af tussen deze polen;
de pool van de ultieme DENKBEELDIGHEID
en de pool van de ultieme WAARACHTIGHEID.
Deze expositie van Theo geeft hier op niet mis te verstane wijze blijk van. Ontstaan en gestuurd vanuit een diep inzicht in het wezen van het leven, ontstonden in de drie dimensionale computer-ruimten van Cinema-4D alle ontwerpen van Theo zoals daarvan een aantal is te zien op deze expositie.
De meubels en interieurs die Theo het licht heeft laten zien zijn dus direct gestuurd vanuit dit derde geheim.
Het gaat hier niet langer over het verzinnen van een mooi ontwerp maar over het zien ontstaan daarvan, zonder inmenging van de persoon van de kunstenaar.
Misschien is dit de essentie van deze expositie, dat er niet iemand is, de kunstenaar, de designer, die iets doet of maakt, maar dat er het waarachtige leven is dat in zichzelf de dingen laat ontstaan, de dingen het licht laat zien.
Hier volgt een Mexicaans-Indiase anekdote
over NIET CREËREN:
Theo citeert in zijn expositie een aantal helden. Een held die Theo niet heeft uitgenodigd is UG Krishnamurti, een wijze man die geboren is in India maar die de hele westerse wereld heeft door-zworven (zie ook elders op deze site). Op zekere dag was er bij deze UG Krishnamurti een beroemde Mexicaanse schilder op visite, die vol hartstocht sprak over het grootse van ware Kunst, kunst met een heel grote ‘K’. Ik wil u dat verhaal vertellen omdat het aangeeft hoe subtiel het is om de vergissing te maken van denken dat ‘ik’ kunst maak, terwijl niet alleen die kunst maar zelfs die ‘ik’ vanzelf gedaan wordt.
Hier is het tragi-komische verslag:
De Mexicaans schilder is aan het woord en hij probeert UG te overtuigen van zijn grote inzet in de kunst en in zijn zelf-ontplooiing:
B) “Weet u, ik heb zo lang en zo hard geploeterd en gestreden en gezocht; ik heb gezocht in het schilderen, in het schrijven, ik heb mijn hele leven aan de kunst gegeven, en getracht mijn aller diepste gevoelens, mijn inzichten en mijn vreugdes uit te beelden om zo bevrijd te raken van het ego, om op die manier het persoonlijke in mij te overstijgen!”
UG) “Ja, je wilt niet werkelijk vat krijgen op dit probleem, want dat zal die hele structuur van je artistieke ideeën-wereld vernietigen!”
B) “Het zal wat? . . . Vernietigen?”
UG) “Die hele artistieke structuur die je voor jezelf geschapen hebt zal vernietigd worden! You will cease to be a painter!”
B) “I insist to be a painter?”
UG) “YOU WILL CEASE TO BE A PAINTER! Als dit je lukt, om werkelijk het ego te overstijgen, dan zul je niet langer kunnen schilderen in de gewone zin van het woord!”
B) “Weet u . . . dat kan ik werkelijk nooit over mijn hart verkrijgen!”
Jawel, er is een groot verschil tussen werkelijk-tot-het-uiterste-durven-gaan in de zoektocht naar waarachtigheid, of er maar een beetje op een romantische manier mee koketteren.
In het werk van Theo is er welzeker een waarachtige bron vanwaaruit de werken opkomen. In het creatieve proces waar Theo in leeft is het alsof de dingen als het ware zichzelf doen, en niet langer worden verzonnen of gedaan door het ego-mannetje in Theo. Valse romantiek is afwezig! Daarmee komt het einde in zicht van de grote vergissing van het doen, van het bedenken of van het forceren.
Ware-Creativiteit bestaat dan wel, maar je kunt het nooit of te nimmer voor iets GEBRUIKEN! Ware Creativiteit is van het Creatief-Beginsel, van het Absolute, van God, van ons Ware Wezen. Zo gauw wij denken dat wij - als het ware door die Absolute kracht heen - de schepping kunnen verrijken met Hemelse Schilderijen en Goddelijke Dichtwerken, maken we een soortgelijke vergissing als de man, die in een quiz werd gevraagd, ‘waarvan een kunstoog gemaakt is’:
Da’s gemakkelijk, roept de kandidaat blij: ‘Van glas natuurlijk, want je moet er doorheen kunnen kijken!’
Fout!
Er bestaat geen oog achter dat glazenoog.
Er woont niemand achter de Ware Creativiteit die die ware creativiteit kan gebruiken!
Er is alleen maar creativiteit, geen eigenaar of doener ervan. Kunst heeft net zo min een handvat als de rest van het leven dat heeft.
ALLES IS OVERGAVE
Als Theo dan zonder eigenaar of doener wandelt door Schotland, klautert over de bergtoppen daar, is er overgave aan de natuur van het ruwe landschap en overgave aan de veel zachtere natuur van de menselijke geest. Dan zijn de landschappen niet meer gewoon die harde richels steen met een beetje gras en sneeuw, en is zijn gezicht in een toevallige hotelspiegel niet langer zomaar een portret. Neen, dan blijken portretten poserende landschappen en zijn landschappen weidse stillevens.
Dan is gezien hoe alles eenheid is, dan is er vrede terwijl de ijzige storm Theo van de bergkam wil blazen.
Dames en heren, ik gun u allen dat deze expositie u een weg wijst naar die plaats waar zelfs de heftigste dingen in vrede zijn.
En mocht deze reis u vooralsnog te ver gaan, zoek Theo dan eens op in zijn prachtige atelier in Den Haag om zijn werk te bekijken; u weet nu in welke prachtige bedding de ontwerpen hun oorsprong hebben.
Robert C. Smit